W dniu 9 czerwca 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów odnośnie czasowego zwolnienia z VAT materiałów budowlanych przekazywanych w darowiźnie osobom poszkodowanym w powodziach, które nawiedziły nasz kraj w tym roku (opublikowane w Dz. U. z 2010 r. nr 100, poz. 638).

Przepisy tego rozporządzenia mają obowiązywać na czas określony do 30 września 2010 r.

Wynika z niego, że zwolnione z VAT są darowizny towarów, których przedmiotem są materiały budowlane na rzecz:

1) osób fizycznych,

2) podmiotów prowadzących działalność edukacyjną, kulturalną, w zakresie ochrony zdrowia, opieki społecznej, opieki nad dziećmi, młodzieżą oraz osobami w wieku podeszłym, jak również w zakresie zbiorowego zakwaterowania uczniów i studentów.

Zwolnienie to stosuje się pod warunkiem otrzymania od osoby fizycznej:

a) oświadczenia, że osoba ta:

• posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, w której w następstwie powodzi w maju lub czerwcu 2010 r. powstała szkoda, a nieruchomość nie jest związana z wykonywaną przez tę osobę działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, z wyjątkiem działalności rolniczej,
   
• przeznaczy otrzymywane materiały budowlane na likwidację tej szkody,

b) zaświadczenia wydanego przez ośrodek pomocy społecznej, z którego wynika, że osoba ta w następstwie powodzi w maju lub czerwcu 2010 r. poniosła szkodę.

Natomiast aby zastosować zwolnienie przy darowiźnie dla pozostałych podmiotów, darujący musi uzyskać od nich oświadczenie o przeznaczeniu materiałów do likwidacji szkód po powodzi oraz zaświadczenie wydane przez samorząd o poniesieniu szkody w obiektach.

W takim przypadku powstaje jednak pytanie, czy darczyńca, będący podatnikiem VAT, będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem materiałów budowlanych, które postanowił darować powodzianom.

Podatnicy VAT mają prawo do odliczenia VAT związanego z działalnością opodatkowaną VAT. Zatem zastosowanie zwolnienia przy omawianej darowiźnie pozbawia podatnika takiego prawa. Potwierdziło to także Ministerstwo Finansów w komunikacie zamieszczonym na swojej stronie internetowej uznając, że zastosowanie zwolnienia od podatku w przypadku osób dokonujących dostawy materiałów budowlanych nie oznacza możliwości odliczenia podatku związanego z nabyciem tych towarów.

Jaki zatem cel ma powyższe rozporządzenie? Obwarowanie tego zwolnienia obowiązkami o charakterze formalnym (gromadzenie dokumentów) oraz brak prawa do odliczenia VAT na pewno nie zachęca do dokonywania darowizny omawianych materiałów.