"Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych". Taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II UZP 1/10).

Sprawa dotyczyła Marty K., która na trzy miesiące przed porodem przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej od kilku lat działalności gospodarczej, wskazując jako podstawę wymiaru składek kwotę 6.000 zł. Przy czym przychody z tej działalności okazały się niższe od kosztów ich uzyskania. Niedługo potem ubezpieczona korzystała już z zasiłku chorobowego, a następnie zasiłku macierzyńskiego. Świadczenia były bardzo wysokie, ponieważ zostały obliczone w oparciu o zadeklarowaną przez Martę K. podstawę wymiaru składek. Po wykorzystaniu świadczeń związanych z urodzeniem dziecka, ubezpieczona w dokumentach rozliczeniowych wykazywała już radykalnie niższe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS uznał, iż wystąpiła rażąca różnica pomiędzy wysokością odprowadzonych składek na ubezpieczenia społeczne a wysokością wypłacanych świadczeń, która była sprzeczna z zasadą równego traktowania ubezpieczonych. Ujawnione dysproporcje, zdaniem organu rentowego, powstały "przez świadome działania ubezpieczonej zmierzające do uzyskania jak najwyższych świadczeń z ubezpieczenia". ZUS odmówił więc ubezpieczonej przyjęcia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w deklarowanej kwocie 6.000 zł. W zamian przyjął minimalną podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność, w obowiązującej wówczas kwocie 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

Marta K. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu rentowego. Sprawa była rozpatrywana w kolejnych instancjach przez sądy, jednak ostateczne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w poszerzonym składzie okazało się korzystne dla ubezpieczonej.

Źródło: www.sn.pl