W umowach często można spotkać zapisy przewidujące kary umowne na wypadek niewykonania czy nienależytego wykonania zobowiązania. Nie zawsze taką karę trzeba płacić w pełnej wysokości.

Zmniejszenie wysokości kary umownej jest możliwe w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich ma miejsce wtedy, gdy zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane. Jeżeli z okoliczności konkretnej sprawy wynika, że wierzyciel uzyskał należne mu świadczenie w przeważającej części, to trudno byłoby uzasadnić pogląd, iż powinien on też otrzymać od dłużnika pełną kwotę kary umownej.

Drugi przypadek ma miejsce wtedy, gdy zastrzeżona w umowie kara jest rażąco wygórowana. Dotyczy to chociażby sytuacji, gdy żądana kwota w żaden sposób nie przystaje do negatywnych skutków, które swoim zachowaniem spowodował dłużnik.

Zmniejszenie wysokości kary umownej wymaga aktywnej postawy dłużnika. Jeśli zostanie on pozwany o zapłatę kary w pełnej wysokości, musi złożyć w sądzie wniosek o zmniejszenie wysokości kary umownej i udowodnić istnienie przesłanek, które to uzasadniają.