16 listopada 2011 r. wchodzą w życie przepisy regulujące wykonanie wyroków eksmisyjnych do tzw. pomieszczeń tymczasowych. Zmiany są korzystne dla właścicieli lokali, bowiem ograniczają do 6 miesięcy okres oczekiwania na takie pomieszczenie.

Po upływie tego terminu dłużnik trafi do noclegowni schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, wskazanej przez gminę i stamtąd oczekiwać na przyznanie mu tymczasowego pomieszczenia. To nowe rozwiązanie ma udrożnić postępowania egzekucyjne zmierzające do wykonania wyroków sądowych nakazujących opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokali mieszkalnych, a także ograniczyć wysokość roszczeń odszkodowawczych właścicieli lokali wobec gmin.

Obecnie wykonując obowiązek opróżnienia lokalu komornik musi wstrzymać się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina wskaże tymczasowe pomieszczenie lub gdy dłużnik znajdzie takie pomieszczenie. Stanowi o tym art. 1046 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego. W praktyce regulacja ta skutkuje tym, że wyroki eksmisyjne, których wykonalności sąd nie wstrzymał do czasu dostarczenia dłużnikowi lokalu socjalnego, w większości także nie są wykonywane lub następuje to z kilkuletnim opóźnieniem.

Nowelizacja jest jednak wymuszona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. (sygn. akt K 19/06), który uznał wspomniany przepis za niezgodny z Konstytucją RP. Wprowadzi ona ustawową definicję tymczasowego pomieszczenia jako nadającego się do zamieszkania, posiadającego dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu (również poza budynkiem), oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania, niezawilgocone ściany oraz zapewniającego możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania posiłków. Powierzchnia mieszkalna takiego pomieszczenia nie może być mniejsza niż 5 m² na osobę.

Umowę najmu tymczasowego pomieszczenia gminy zawierać będą na okres 1-6 miesięcy. W tym celu gminy obowiązane będą do tworzenia zasobów tymczasowych pomieszczeń z ich przeznaczeniem na wynajem.

Prawo do tymczasowego pomieszczenia nie będzie jednak przysługiwało osobom, wobec których orzeczono nakaz opróżnienia lokalu z powodu stosowania przemocy w rodzinie lub z powodu rażącego lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania czyniącego uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku. Na taki przywilej nie będą mogły także liczyć osoby dokonujące samowolnych zajęć opróżnionych lokali bez tytułu prawnego, eksmitowani z innych pomieszczeń tymczasowych czy strony wygasłych umów najmu okazjonalnego zgłoszonych do urzędu skarbowego. Tego rodzaju osoby będą od razu trafiać do noclegowni lub schronisk.