Pracodawcy zatrudniający na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty nie muszą tworzyć zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W zakładach o powyższym stanie zatrudnienia (pod warunkiem, że pracodawca nie należy do sfery budżetowej) Fundusz może być tworzony dobrowolnie, podobnie jak dobrowolna jest wypłata świadczenia urlopowego.

Brak zobowiązania do tworzenia ZFŚS lub wypłaty świadczenia urlopowego dla takich pracodawców nie oznacza jednak zwolnienia ich z wymogów formalnych przewidzianych przez ustawę o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Takim wymogiem jest dokonanie rezygnacji z tworzenia ZFŚS lub z wypłaty świadczenia urlopowego (bądź rezygnacji z obu tych form działalności socjalnej) w trybie określonym przez ustawę o ZFŚS. Dla "małych" pracodawców ze sfery pozabudżetowej, niezobowiązanych do tworzenia regulaminu wynagradzania (tj. zatrudniających poniżej 20 pracowników) i nieobjętych układem zbiorowym pracy, oznacza to konieczność poinformowania zatrudnionych o rezygnacji z tworzenia Funduszu i wypłacania świadczenia urlopowego w pierwszym miesiącu danego roku kalendarzowego (art. 3 ust. 3a ustawy o ZFŚS). Decyzja o rezygnacji ma charakter czasowy, tj. dotyczy tylko tego roku, w którym jest podejmowana. Informację o rezygnacji w przypadku wskazanego pracodawcy należy więc, w razie potrzeby, ponawiać co roku.

Sposób przekazania informacji nie jest ustawowo określony. W każdym przypadku będzie on zależał od przyjętej w tym zakresie praktyki w danym zakładzie pracy. Pracodawca może stosowne ogłoszenie powiesić na ogólnodostępnej tablicy ogłoszeń lub zapoznać z nim każdego pracownika indywidualnie. Nie musi natomiast uzgadniać jego treści z przedstawicielami strony pracowniczej, tak jak ma to miejsce w przypadku pracodawcy o wyższym stanie zatrudnienia.