W przypadku ustalenia w umowie, że płatność ma następować w ratach, o uprawdopodobnieniu nieściągalności części wierzytelności można mówić dopiero po upływie 180 dni od płatności każdej raty. Tak uznał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 537/11 (orzeczenie nieprawomocne).

Aby podatnik mógł skorzystać z ulgi na złe długi w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, musi spełnić warunki określone w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT. Nieściągalność wierzytelności jest uprawdopodobniona, gdy należność określona na fakturze dokumentującej dostawę towaru lub wykonanie usługi nie została zapłacona w terminie 180 dni od upływu terminu płatności określonego w umowie lub fakturze. Wynika to z art. 89a ust. 1a ustawy o VAT.

Podatnicy mają problem, kiedy mogą skorzystać z ulgi na złe długi, jeśli płatność należności była rozłożona na raty.

W ocenie WSA w Olsztynie, w przypadku ustalenia w umowie, iż płatność ma następować w ratach, o uprawdopodobnieniu nieściągalności części wierzytelności można mówić dopiero po upływie 180 dni od płatności każdej raty. Sąd przyznał rację organom podatkowym, które uznały, że jeżeli płatność miała następować w określonych terminach, to okoliczność ta powinna być przez podatnika uwzględniona, a wpłacone kwoty w sposób oczywisty wpływają na wysokość wierzytelności nieściągalnej, a zatem na wysokość korekty VAT.

Sprawa dotyczyła podatnika, który sprzedał nieruchomość. Zapłata ceny wynikającej z umowy miała nastąpić w czterech ratach, gdzie ostatnia miała być zapłacona w grudniu 2009 r. Wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu podpisania aktu notarialnego. W tym samym dniu podatnik wystawił na nabywcę fakturę VAT. Określił w niej kwotę brutto oraz kwotę VAT, którą wykazał w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2009 r. Następnie w listopadzie 2009 r. podatnik złożył korektę tej deklaracji w trybie art. 89a ustawy o VAT.

Organ podatkowy uznał, że podatnik złożył korektę za wcześnie. Jak podkreślił, zawiadomienie o zamiarze dokonania korekty z tytułu omawianej dostawy zostało przez dłużnika odebrane dopiero w dniu 28.10.2009 r. Okresem rozliczeniowym u podatnika jest kwartał, zatem mógł on dokonać korekty podatku należnego w rozliczeniu IV kwartału 2009 r.

WSA uznał stanowisko to za prawidłowe. Niezależnie więc od innych warunków, m.in. wymienionych w art. 89a ust. 3 w związku z ust. 2 pkt 6 ustawy o VAT, wskazujących szczegółowo okres rozliczeniowy, w którym podatnik może dokonać korekty, podjęcie czynności zmierzających do korekty nie może nastąpić wcześniej niż po upływie 180 dni od bezskutecznego upływu terminu płatności należności wykazanej na fakturze.