Przepis art. 19 ust. 12 ustawy o VAT, który ustanawia pewnego rodzaju ograniczenie w przypadku otrzymania zaliczek (przedpłat) na poczet eksportu, stanowiący jednocześnie wyjątek w stosowaniu ogólnej zasady wynikającej z art. 19 ust. 11 ustawy, jest niezgodny z prawem wspólnotowym. Takie stanowisko zajął WSA w wyroku z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2176/09.

Z zapytaniem do organu podatkowego zwróciła się spółka, która jako kolporter prasy sprzedaje kontrahentom zagranicznym polskie tytuły wydawnicze. Zamówienia są przyjmowane zarówno od podmiotów krajowych, jak i zagranicznych. Przyjęcie zamówienia do realizacji następuje z chwilą zarejestrowanej płatności na koncie kolportera, a uruchomienie dostawy pod wskazany adres odbiorcy następuje z chwilą przekazania przez wydawcę tytułu do kolportażu. W przypadku dostawy realizowanej do odbiorcy poza obszarem Unii wystawiana jest faktura VAT ze stawką 0%, niezależnie od tego czy wysyłka zamówionej prasy będzie miała miejsce w terminie 6 miesięcy, czy w terminie późniejszym od dnia otrzymania przedpłaty od nabywcy. Spółka zapytała czy prawidłowo rozlicza eksport prasy do zagranicznych nabywców, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzonej działalności oraz to, że znaczna część płatności z tytułu eksportu dokonywana jest w formie przedpłat.

W jej ocenie art. 19 ust. 12 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r., pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami wspólnotowymi. Wprowadzenie przez polskiego ustawodawcę 6-miesięcznego terminu na wywóz towaru poza terytorium UE, jako warunku do zastosowania 0% stawki VAT na opodatkowanie zaliczki w eksporcie, nie znajduje odzwierciedlenia w art. 65 Dyrektywy 2006/112/WE.

Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Interpretacja ta została zaskarżona przez spółkę. WSA w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna.

Jak wskazał Sąd, regulacje prawa wspólnotowego dotyczące momentu i zakresu powstania obowiązku podatkowego, w przypadkach gdy płatność realizowana jest przed dokonaniem dostawy towarów lub świadczeniem usług, zamieszczona została w art. 65 Dyrektywy 2006/112 i ma ona charakter obligatoryjny. Przepis ten został zaimplementowany na grunt prawa krajowego właśnie w art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, który pod względem jego zgodności z prawem wspólnotowym nie budzi zastrzeżeń. Nie można natomiast tego powiedzieć o art. 19 ust. 12 ustawy o VAT. Zawarte w nim ograniczenie w stosowaniu ogólnej reguły odnośnie powstania obowiązku podatkowego w przypadku dokonania przedpłaty nie ma swojego odpowiednika w regulacjach wspólnotowych. Dlatego też w tym przypadku powinny być stosowane reguły określone w art. 19 ust. 11 ustawy o VAT.