Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu m.in. osoby ubezpieczonej lub pobierającej emeryturę lub rentę.

W świetle aktualnie obowiązującego art. 80 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanej ustawą emerytalną, wypłacany jest w wysokości 200% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione. Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego kwartału, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.

Od 1 marca 2011 r. wysokość zasiłku pogrzebowego ulegnie jednak znacznemu zmniejszeniu i wynosić będzie tylko 4.000 zł. Stanie się tak za sprawą ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej, podpisanej przez Prezydenta RP w dniu 13 grudnia 2010 r.

Przy czym, jeżeli zgon nastąpi przed 1 marca 2011 r., to niezależnie od daty wystąpienia z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy, świadczenie będzie przysługiwało w dotychczasowej wysokości. Przykładowo osoba, która pokryje koszty pogrzebu po zmarłym w dniu 21 lutego 2011 r. i wystąpi o zasiłek pogrzebowy 2 marca 2011 r., otrzyma świadczenie w wysokości obowiązującej przed zmianą przepisów, tj. 6.406,16 zł.

Nowa wysokość zasiłku pogrzebowego ustalona w ustawie emerytalnej będzie miała zastosowanie także do zasiłków pogrzebowych przysługujących na podstawie innych ustaw, a więc m.in. ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, o ubezpieczeniu społecznym rolników, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (…) oraz ich rodzin. Ponadto analogicznie zostanie obniżony zasiłek pogrzebowy należny żołnierzom i funkcjonariuszom na podstawie ustaw dotyczących tych służb mundurowych.

Wprowadzone zmiany mają na celu m.in. dostosowanie wysokości zasiłku pogrzebowego do średniej wysokości tego świadczenia w państwach członkowskich Unii Europejskiej.