Wypłacona premia od obrotu (wartości terminowo zapłaconych faktur) zmniejsza należność z transakcji sprzedaży dla sprzedającego, podobnie jak rabat wpływa na wysokość uzyskanego obrotu. Zaś dla kupującego wypłacona premia od obrotu zmniejsza koszt nabycia towarów. Tym samym pełni de facto funkcję zmniejszenia dotychczasowego świadczenia z tytułu nabycia towarów, czyli rabatu (bonifikaty). Tak uznał WSA w Kielcach w wyroku z dnia 23 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 472/09 (orzeczenie nieprawomocne).

Sprawa dotyczyła podatnika, który podpisuje umowy handlowe z dostawcami towarów. Umowy te określają m.in. warunki handlowe dotyczące udzielania premii pieniężnych. Premie te mogą być udzielane za obroty, bez względu na ich wysokość lub z tytułu osiągnięcia określonego poziomu obrotów w okresie rozliczeniowym wynoszącym miesiąc, kwartał, półrocze lub rok. Mogą one być również warunkowane terminowymi płatnościami faktur. Rozliczenie premii pieniężnych następuje na podstawie noty obciążeniowej wystawionej przez otrzymującego premię.

Podatnik oczekiwał potwierdzenia swego stanowiska, iż opisane zdarzenia nie stanowią odpłatnego świadczenia usług, a tym samym nie podlegają VAT. Organ podatkowy natomiast uznał, że opisane przez podatnika premie pieniężne (bonusy) wypłacane odbiorcom stanowią w istocie rabat obniżający wartość konkretnych dostaw udokumentowanych poszczególnymi fakturami, zmniejszający podstawę opodatkowania. Tym samym stanowisko podatnika uznał za nieprawidłowe.

W związku z tym podatnik złożył skargę do WSA, który ją oddalił.

Jak wskazał Sąd, z ekonomicznego punktu widzenia wypłacona premia od obrotu (wartości terminowo zapłaconych faktur) zmniejsza należność z transakcji sprzedaży dla sprzedającego, podobnie jak rabat wpływa na wysokość uzyskanego obrotu. Zaś dla kupującego wypłacona premia od obrotu zmniejsza koszt nabycia towarów. Tym samym pełni de facto funkcję zmniejszenia dotychczasowego świadczenia z tytułu nabycia towarów, czyli rabatu, (bonifikaty). Jeżeli z łączących kontrahentów umów wynika, że przyznanie premii jest związane z realizacją w określonym czasie dostaw, z których obrót stanowić będzie podstawę ustalenia premii, wypłacana premia od obrotu (wartości terminowo zapłaconych faktur) zmniejsza w rzeczywistości koszt nabycia towarów w tym okresie.

Pogląd, że premie pieniężne winny być traktowane jako rabat w rozumieniu ustawy o VAT znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1527/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1253/08).

Zatem jak wynika z omawianego wyroku, bardzo istotne są postanowienia zawarte w umowach pomiędzy kontrahentami. Przesądzać bowiem mogą o tym, że mamy do czynienia ze świadczeniem usług, udzielaniem premii bądź rabatów, o czym wielokrotnie pisaliśmy w naszych publikacjach.