W przypadku zaistnienia zdarzenia losowego, jakim jest kradzież dokumentów, w interesie podatnika, a także jego obowiązkiem jest poczynić starania mające na celu odtworzenie skradzionej dokumentacji. W szczególności podatnik może się zwrócić do kontrahentów o wystawienie duplikatów faktur. Tak orzekł WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 228/09.

W wyniku kontroli podatkowej stwierdzono, iż podatnik nie posiada żadnych dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za kontrolowany okres, tj. rejestrów zakupu i sprzedaży VAT, ewidencji środków trwałych, faktur dokumentujących zakup i sprzedaż towarów oraz dowodów wewnętrznych sprzedaży, gdyż zostały one skradzione.

Ponieważ podatnik nie uzyskał od swoich kontrahentów duplikatów skradzionych faktur, wydane zostały decyzje wymiarowe, w których pozbawiono go prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur.

Podatnik na wydane w tym zakresie decyzje wniósł skargi do WSA, który uznał, że są one niezasadne.

Sąd wskazał, że przepisy uzależniają uprawnienie podatnika do odliczenia podatku naliczonego od posiadania faktur stwierdzających nabycie towarów i usług. Przy czym podstawę obniżenia podatku stanowią oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie podatnik pomimo utraty dokumentów nie podjął żadnych działań w celu odtworzenia dokumentacji. Nie uzyskał ani jednego duplikatu faktur, choć od dnia kradzieży do wydania decyzji organu I instancji upłynęły cztery lata. Ponadto Sąd wskazał, że organ nie może wyręczać podatnika w wykonywaniu jego obowiązków w zakresie gromadzenia, przechowywania i - w razie potrzeby - odtwarzania dokumentacji dla celów podatku VAT. Z tych względów, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia w rozliczeniu podatku naliczonego związanego z transakcjami ujawnionymi przez organ kontrolny. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby bowiem, że brak faktur i ewidencji oraz całkowita bierność podatnika w ich odtwarzaniu byłaby dla niego korzystna.