Bank nie może zastrzegać w umowach kredytowych z konsumentami możliwości zmiany oprocentowania w oparciu o nieprecyzyjnie określone parametry, jak np. zmiana stawek WIBOR.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał tego rodzaju postanowienie za niedozwolone i zakazał bankowi jego stosowania, podając w ustnym uzasadnieniu, że przedsiębiorca przyznał sobie uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy (wyrok z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt XVII AmC 959/09).

Orzeczenie to zapadło w sprawie przeciwko Gospodarczemu Bankowi Spółdzielczemu w Barlinku. Bank w zakwestionowanym postanowieniu zastrzegł sobie prawo do zmiany oprocentowania kredytu w przypadku zmiany co najmniej jednego z wymienionych czynników (parametrów), w tym stawek WIBOR, stopy redyskonta weksli NBP czy stóp procentowych NBP.

W efekcie pozwany bank podniósł klientom stopę oprocentowania kredytu hipotecznego tak, że przy założeniu wskaźnika WIBOR 3M jako zmiennego elementu oprocentowania, wyliczona marża z poziomu wyjściowego 1,22 punktu procentowego na dzień zawarcia umowy po blisko dwóch latach osiągnęła pułap nawet 3,95 punktu. W krytycznym momencie kredyt na zakup domu kosztował nawet 8,8% w skali roku, podczas gdy jeszcze latem 2007 r. tylko 5,99% - wylicza radca prawny Michał Polak, pełnomocnik klientów banku. Wyrok SOKiK nie jest prawomocny, bank może złożyć od niego apelację. Jeżeli orzeczenie z dnia 9 kwietnia br. uprawomocni się, kredytobiorcy pozwanego banku, a także klienci innych instytucji, które stosowały tożsame zapisy, będą mogli dochodzić zwrotu nienależnie naliczonych odsetek. Zakwestionowane postanowienie zostanie bowiem wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, a sam wyrok będzie skuteczny również wobec osób trzecich.

Przypomnijmy, że kilka miesięcy temu podobna klauzula stosowana przez BRE Bank SA, będąca przyczyną licznych protestów klientów niezadowolonych z podnoszenia im oprocentowania kredytów nie została uznana przez SOKiK za klauzulę niedozwoloną (sygn. akt XVII AmC 349/09). Wyrok ten został zaskarżony przez Prezesa UOKiK i sprawa czeka na rozpatrzenie przez Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mimo licznych podobieństw pomiędzy zapisem stosowanym przez BRE Bank i klauzulą GBS w Barlinku, jest też między nimi pewna różnica. BRE Bank zastrzegał sobie prawo zmiany oprocentowania w przypadku zmiany wskazanych w klauzuli parametrów, ale dopisał, że oprocentowanie może się zmienić "w zakresie wynikającym ze zmiany tych parametrów". Podobnego zastrzeżenia nie było w klauzuli stosowanej przez GBS w Barlinku.