Umowa dożywocia jest odpłatną formą zbycia nieruchomości. Jej sporządzenie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, stanowi źródło przychodu. Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 10 sierpnia 2010 r., nr ITPB2/415-474/10/BK.

Podatnik wraz z żoną nabyli w 2009 r. mieszkanie, które zamierzają na podstawie umowy o dożywocie przekazać bratankowi żony i jego małżonce. Osoby te w zamian za mieszkanie zobowiązują się dożywotnio m.in. utrzymywać podatnika i jego żonę oraz sprawić na własny koszt pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Mając wątpliwości, czy w zaistniałej sytuacji powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego, podatnik zwrócił się ze stosownym pytaniem do organu podatkowego.

Powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego organ podatkowy doszedł do wniosku, że umowa dożywocia ma charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej, a jej zawarcie jest odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o pdof. Skoro zatem do nabycia lokalu mieszkalnego doszło w 2009 r., to sporządzenie umowy dożywocia przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, będzie rodziło przychód dla celów podatkowych.

Do opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w 2009 r. ma zastosowanie art. 30e ustawy o pdof. Dokonując jego analizy w opisywanym stanie faktycznym organ podatkowy wskazał, że przychód dożywotnika dla celów podatkowych - stosownie do art. 19 ustawy o pdof - stanowi wartość rynkowa wszystkich zbywanych na podstawie umowy dożywocia rzeczy lub praw majątkowych pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Za koszty uzyskania tak ustalonego przychodu należało przyjąć udokumentowane koszty nabycia lokalu mieszkalnego.

Jeżeli zatem wartość rynkowa lokalu będącego przedmiotem umowy dożywocia jest równa cenie jego nabycia, wówczas nie wystąpi dochód z jego odpłatnego zbycia w drodze umowy dożywocia. W sytuacji natomiast, gdy wartość będzie wyższa, powstały dochód podatnik powinien opodatkować według zasad określonych w art. 30e ustawy o pdof.