Rzeczą organów podatkowych jest stworzenie podatnikowi możliwości wyłożenia swoich racji poprzez aktywne uczestnictwo w postępowaniu dowodowym. Tak wynika z wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2002/08.

Naczelnik urzędu skarbowego ustalił podatniczce zobowiązanie podatkowe od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów. W jego ocenie nabyła ona lokal użytkowy, a poniesiony wydatek był niewspółmierny do wysokości osiągniętego dochodu. Podatniczka wniosła odwołanie do dyrektora izby skarbowej, który przekazał sprawę naczelnikowi urzędu skarbowego w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Naczelnik odesłał jednak akta sprawy dyrektorowi izby skarbowej, informując że nie udało się przeprowadzić postępowania dowodowego, ponieważ w wyznaczonym terminie nie doszło do przesłuchania świadka. Ponadto skarżąca poinformowała, że nie prześle oświadczeń o stanie majątkowym, o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów oraz o poniesionych wydatkach.

Sprawa trafiła do WSA, który uchylił zaskarżoną decyzję. Uznał bowiem, że w aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność, że skarżąca nie poniosła ustalonych wydatków w pieniądzu. Nie ma też dowodu na to, że zmierzała ona do wykazania, iż takich wydatków nie poniosła. Sąd uznał, że w stanowisku organu brak jest spójności i konsekwencji w dokonanych ustaleniach faktycznych wynikających z oceny dowodów.

Sprawą ostatecznie zajął się NSA. Dyrektor izby skarbowej wniósł bowiem skargę kasacyjną, w której zarzucił zawarcie w wyroku błędnych wskazań co do dalszego postępowania, a w konsekwencji przerzucenie ciężaru dowodowego na organy podatkowe.

NSA uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że wprawdzie to podatnika obciąża dowód w przedmiocie pokrycia poniesionych wydatków i wartości mienia w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania zasobach, w tym w szczególności w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich. Jednak do organów podatkowych należy stworzenie podatnikowi możliwości wyłożenia swoich racji poprzez aktywne uczestnictwo w postępowaniu dowodowym.